YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ
İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ
SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER BÖLÜMÜ
BİTİRME TEZİ / PROJESİ / ÖDEVİ YAZIM KILAVUZU
Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölümü'nde VIII. Yarıyılda mezun olacak
öğrencilerin Bölüm Anabilim Dallarından birinde (Siyaset Bilimi Anabilim Dalı veya
Uluslararası İlişkiler Anabilim Dalı) Bitirme Tezi/Projesi/Ödevi hazırlaması ve
oluşturulacak jüri tarafından bu tezin/projenin/ödevin kabul edilmiş olması
gerekmektedir.
Bitirme Ödevlerinin öngörülen süre içerisinde hazırlanabilmesi için 4. sınıfa geçen öğrencilerin VII. Yarıyıldan itibaren danışmanlarını, tez konularını belirlemiş olmaları ve taslak çalışmalarını yapmış olmaları gereklidir. Bu konuda 4. sınıf danışmanlarından bilgi edinilebilir.
1. BİTİRME TEZİ/PROJESİ KİTABI NASIL HAZIRLANMALIDIR?
Bitirme Tezi, uzun bir çalışma süresinde elde edilen bilgileri, deneyimleri içereceği için iyi düzenlenmiş bir kitap, konu ile ilgili kişiler için yararlı bir kaynak olacaktır. Bu sebeple tez kitabının içeriğinin hazırlanmasında bazı kurallara dikkat edilmelidir.
1.1 Bitirme Tezinin Başlığı Nasıl Olmalıdır?
Bitirme Tezinin başlığı, kitabı okuyacak kişilere tez hakkında fikir verecek şekilde belirlenmelidir. Başlık ne çok kısa ne de ilgiyi dağıtacak kadar uzun olmalıdır.
1.2. Önsöz Nasıl Yazılmalıdır?
Önsöz , uzun bir çalışmayı tamamlayan kişinin tezinin teknik ve bilimsel içeriğinden bağımsız olarak görüşlerini yazdığı bölümdür. Ayrıca bu bölümde, tez çalışması sırasında bilgi, kaynak vb. yardımı alınan kişi ve kuruluşlara teşekkür edilmelidir. Bu bölümde, çalışmasını tamamlayan kişi kendisine destek olan, yardım eden ailesine ve arkadaşlarına da teşekkür edebilir.
1.3. Özet Nasıl yazılmalıdır?
Bir bitirme tezinin en çok okunan bölümleri, özet, giriş ve sonuç bölümleridir. Konu hakkında sadece genel bilgi edinmek isteyen kişiler çoğunlukla bu üç bölümü okumakla yetinirler. Bunun için tezin konusu ve elde edilen önemli sonuçlar özet, giriş ve sonuç bölümlerinde vurgulanmalıdır.
Özetin amacı, okuyucunun tez konusu hakkında genel bir fikir sahibi olmasını sağlamaktır. Özetin ilk paragrafında tez konusu tanıtılmalıdır. Diğer paragraflarda çalışmanın kapsamı ve amaçları adım adım anlatılmalı, kullanılan yöntemler kısaca tanıtılmalı ve ana sonuçlar verilmelidir.
Özet, tamamlanmış bir çalışmayı anlattığı için geniş geçmiş zaman kullanılmalıdır. Anlatım "yapılmıştır", "tamamlanmıştır" gibi edilgen yapıda olmalıdır.
1.4. Tez Metni nasıl Yazılmalıdır?
Okuyucunun tez kitabını rahat takip edebilmesini ve ilgilendiği bilgilere kolayca ulaşabilmesini sağlamak için tez metni ana bölümlere ayrılarak yazılmalıdır. Her tez metninin ilk bölümü giriş, son bölümü ise sonuç bölümü olmalıdır.
1.4.1. Giriş Bölümü Nasıl yazılmalıdır?
Giriş bölümü, okuyucunun konuyla ilgili başka yayınları okumaya gerek duymadan tezi anlayıp değerlendirebilmesini sağlamak için yeterli temel bilgileri içermeli, çalışmanın yapılmasının gereğini ve amacını da kısaca anlatmalıdır. Bu konunun seçiliş sebebi ve konunun neden önemli olduğu, giriş bölümünde iyi bir şekilde vurgulanmalıdır.
Giriş
Bölümünün yapısı şöyle olmalıdır:
· Tez konusunun tanımı bir kez daha yapılmalıdır.
· Tez çalışmasının anlaşılabilmesi için bilinmesi gereken ön bilgiler varsa
anlatılmalıdır.
· Aynı konuda, daha önce yapılmış çalışmalar varsa anlatılmalı ve
değerlendirilmesi yapılmalıdır.
· Çalışmada kullanılan yöntemler ve bu yöntemlerin seçiliş sebebi
açıklanmalıdır.
· Okuyucunun hangi bölümleri okuyacağına karar vermesini kolaylaştırmak için tez
kitabının sonraki bölümleri kısaca tanıtılmalıdır.
1.4. Diğer Bölümler Nasıl Yazılmalıdır?
Tez kitabının
girişten sonraki bölümlerinde girişte ana hatlarıyla tanıtılan tez çalışması,
ayrıntılı olarak anlatılmalıdır. Bu bölümler, tez hakkında ayrıntılı bilgi
sahibi olmak veya aynı konuda çalışma yapmak isteyen kişilere yönelik olacağı
için yapılan tez çalışması, önemli bilgileri atlamadan adım adım
anlatılmalıdır. Genellikle tez kitabını okuyanlar, her ana bölümün ilk
paragrafını okuyarak o bölüm hakkında fikir sahibi olmaya çalışırlar. Bunun için
her ana bölümün ilk paragrafı o bölümü ana hatlarıyla tanıtmalıdır.
Tez çalışmasının daha rahat değerlendirilmesi ve anlaşılabilmesi için anlatım,
şekil ve tablolarla kuvvetlendirilmelidir.
1.4.3. Sonuç Bölümü Nasıl Yazılmalıdır?
Sonuç bölümü,
gerçekleştirilen tezden elde edilen sonuçların değerlendirildiği bölümdür. Bu
bölümün yapısı şöyle olmalıdır:
· Tez konusu tanımlanmalı ve kullanılan yöntemler özetlenmelidir.
· Elde edilen sonuçlar açık ve basit cümlelerle ifade edilmelidir.
· Elde edilen ana sonuçlar anlatılmalı ve mümkünse sonuçlara göre genellemeler
yapılmalıdır.
· Bu konuda çalışmak isteyenlere yol göstermek için yapılan tez çalışmasında
başlangıçta belirlenen hedefe ne kadar ulaşıldığı, çalışmanın üstün ve eksik
yönleri anlatılmalı ve ileriye yönelik çalışmalar için, varsa öneriler
belirtilmelidir.
2. BİTİRME TEZİ/PROJESİ KİTABININ DÜZENİ NASIL OLMALIDIR?
Bitirme tezi/projesi aşağıdaki
gibi düzenlenmelidir:
Dış Kapak
İç Kapak Sayfası
Ön Sayfalar
İçindekiler
Şekil Listesi
Tablo Listesi
Sembol Listesi
Kısaltma Listesi
Önsöz
Özet
Abstract
Tez Metni
Giriş
Ana Bölümler
Sonuç
Son Sayfalar
Kaynaklar
Ekler
Özgeçmiş
2.1 Dış Kapak
Bitirme tezi/projesi/ödevi
kitabının dış kapağı
Beyaz karton cilt olmalıdır.
Dış kapakta aşağıdaki bilgiler bulunmalıdır.
· Yıldız Teknik Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi
· Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölümü
· Tezin Türü
· Tezin Başlığı
· Tezi yapan öğrencinin adı, soyadı
· Tezi yapan öğrencinin numarası
· Tez Danışmanının unvanı, adı, soyadı
· İstanbul, Yıl
2.2. İç Kapak Sayfası
İç kapak sayfasının içeriği ve düzeni dış kapak sayfasının aynısıdır.
2.3. Ön Sayfalar
İçindekiler
İÇİNDEKİLER başlığı altında, ön sayfaların, tez metninin bölüm ve
altbölümlerinin ve son sayfalarını başlıkları ve sayfa numaraları verilir.
Kısaltma Listesi
Gerekli görülüyorsa, kullanılan kısaltmaların listesi alfabetik sıra ile KISALTMA
LİSTESİ başlığı altında verilir.
Şekil Listesi
Gerekli görülüyorsa, kullanılan kısaltmaların listesi alfabetik sıra ile ŞEKİL
LİSTESİ başlığı altında verilir.
Tablo Listesi
Gerekli görülüyorsa, kullanılan kısaltmaların listesi alfabetik sıra ile TABLO
LİSTESİ başlığı altında verilir.
Önsöz
Önsöz'de tez çalışması ile ilgili gerekli görülen ön açıklamalar ve
teşekkürler bulunur.
Özet
Özet başlığı altında tez çalışmasının tanımı, amaçları ve elde edilen
sonuçlar anlatılmalıdır.
Abstract
Türkçe özetin İngilizce'sidir.
2.4. Tez Metni
Tez Metni,
Giriş
Ana Metin
Ana Bölümler
Alt Bölümler
Sonuç
Bölümlerinden oluşur.
2.5. Son Sayfalar
Kaynaklar
Tez metninde atıf yapılan Yazar soyadına göre alfabetik olarak KAYNAKLAR
başlığı altında verilir.
Ekler
Tez metni içinde yer alması gerekli olmayan ve/veya bütünlüğü bozacak denli uzun
olan metin, tablo, şekil, fotoğraf, plan, akış diyagramı vb bilgiler EKLER
bölümünde metinde verilen sıraya uygun olarak verilir.
Özgeçmiş
Tezi hazırlayan kişinin eğitim, öğretim, daha önce yapmış olduğu projelere ve
deneyimlerine ilişkin bilgiler kronolojik sıraya uygun olarak verilmelidir.
3. BİTİRME TEZİ/PROJESİ KİTABININ YAZIMINDA UYULMASI GEREKEN KURALLAR
Bitirme tezi/projesi kitabının yazılmasında aşağıdaki kurallara uyulmalıdır.
3.1. Genel Kurallar
Tez kitabı rahat anlaşılır,
yazım kurallarına uygun ve yalın bir dille yazılmalıdır.
Tez kitabı tamamlanmış bir çalışmayı anlattığı için geniş zaman
kullanılmalıdır. Tez çalışması edilgen yapıda (yapılmıştır, kullanılmıştır
gibi) anlatılmalıdır. Genel bilgiler ise geniş zaman kullanılarak (yapılır, eklenir
gibi) verilmelidir.
3.2. Sayfa Düzeni
· Tez yazımından A4 (219 x
297mm) standardında beyaz kağıt kullanılmalıdır.
· Kağıdın bir yüzü kullanılmalıdır.
· Tez yazımında Times New Roman yazı karakteri kullanılmalıdır.
· Harf büyüklükleri:
BÖLÜM BAŞLIKLARI 14 punto, tümü büyük ve koyu, sayfaya ortalanmış,
ANA BÖLÜM BAŞLIKLARI 12 punto, tümü büyük ve koyu, paragraf başıyla aynı hizada,
Alt Bölüm Başlıkları 12 punto, ilk harfleri büyük ve koyu, paragraf başıyla aynı hizada,
3. Derece Alt Bölüm Başlıkları 12 punto, ilk harfleri büyük, koyu, paragraf başıyla aynı hizada,
4. Derece Alt Bölüm Başlıkları 12 punto, ilk harfleri büyük, italik koyu, paragraf başıyla aynı hizada,
5. Derece Alt Bölüm Başlıkları 10 punto, ilk harfleri büyük, koyu, paragraf başıyla aynı hizada,
Ana paragraflar 12 punto, normal
olarak yazılır.
Dipnot başvuru ve metinleri, 9 punto, tek satır aralığı, her iki yana yaslanmış
olacaktır.
· Başlıklardan sonra 6nk aralık bırakılmalıdır.
· Sayfa kenar boşlukları, soldan 3.5, sağdan 2.5, alttan ve üstten 3 cm olmalıdır.
· Ön Sayfalar, İçindekiler küçük Romen Rakamları ile i'den başlatılarak ve ilk
sayfada numara gözükmeden numaralandırılır.
· Sayfa numaraları 12 punto, koyu olarak sayfanın alt kısmında ve sağa dayalı
olarak yazılır.
· Satır ve paragraflar en sol kenardan başlatılmalıdır.
· Her paragrafın ilk satırı 1.25 cm içeriden (sol sekme/tab) başlatılmalıdır.
· Satır aralığı, paragraflarda 1.5 satır aralığı olarak düzenlenmelidir.
· Paragraflar her iki yana yaslanmış olmalı ve paragraflar arasında 6nk önce boşluk
bırakılmalıdır.
· Her ana bölüm yeni bir sayfada başlatılmalıdır.
ÖRNEK
1. BÖLÜM
BÖLÜM BAŞLIĞI
1.1. ANA BÖLÜM BAŞLIĞI (2. DERECE)
1.1.1. Alt Bölüm Başlığı (3. Derece)
1.1.1.1. Alt Bölüm Başlığı (4. Derece)
1.1.1.1.1. Alt Bölüm Başlığı (5. Derece)
3.3. Bölüm Başlıkları
· Tez metninin bölüm ve alt
bölüm başlıkları (1, 1.1, 1.1.1. gibi) numaralandırılmalıdır.
· Bir bölüm başlığından hemen sonra bir alt bölüm başlığı başlamamalı,
bölümleri tanıtmaya yönelik en az bir geçiş paragrafı yazılmalıdır.
3.4. Şekiller
· Şekil numarası ve
açıklaması şeklin altında ve şekilden sonra 1 satır boşluk bırakılarak
yazılmalıdır.
· Şekillere her ana bölümün numarası ile başlayan ve o bölümün kaçıncı şekli
olduğunu gösterecek şekilde numara verilmelidir. Örneğin 3. bölümün 2. şekli
için "Şekil 3.2" olarak numaralandırılır.
· Şeklin açıklaması, şekil numarasından sonra bir karakter boşluk bırakılarak,
ilk sözcüğün ilk harfi büyük diğer harfler küçük olacak şekilde ve koyu
yazılmalıdır.
· Şekiller ve başlıkları metin içinde ortalanmalıdır.
· Bir yayından aynen alınan şekillerde şeklin kaynağı, şeklin altında Kaynak:
yazdıktan sonra referans olarak gösterilmelidir.
3.5. Tablolar
· Tablo numarası ve
açıklaması tablonun üstüne yazılmalıdır. Açıklama ve tablo arasında 1 satır
boşluk bırakılmalıdır.
· Tablolara her ana bölümün numarası ile başlayan ve o bölümün kaçıncı tablosu
olduğunu gösterecek şekilde numara verilir. Örneğin 3. bölümün 2. tablosu
"Tablo 3.2" olarak numaralandırılır.
· Tablonun açıklaması, tablo numarasından sonra bir karakter boşluk bırakılarak,
ilk sözcüğün ilk harfi büyük diğer harfler küçük olacak şekilde koyu olarak
yazılır.
· Tablolar ve başlıkları metin içinde ortalanmalıdır.
· Bir yayından aynen alınan tablolarda tablonun kaynağı tablonun altında Kaynak:
yazdıktan sonra referans olarak gösterilmelidir
4. Atıflar (Referans, Gönderme)
Tezde, başka kaynaklardan
yapılan alıntılar, ya aynen aktarılır veya özü değiştirilmemek kaydıyla
tezi yapanın kendi cümleleriyle özetlenerek yahut yorumlanarak verilir. Her iki durumda
da, alıntı yapılan kaynağa (metin,tablo,şekil ve benzeri dahil) mutlaka atıfta
bulunulmalıdır. Bu konuda aşağıdaki ilkeler uygulanır.
· Kaynaktan aynen alınan bilgiler (quotation), çift tırnak içinde(".....")
gösterilirler. Tezi hazırlayanın, kaynaktaki bilginin özünü değil, biçimini
değiştirerek yaptığı alıntılar ise, çift tırnak arasına alınmadan
gösterilirler. Her iki alıntı türünde de, ilgili kaynağa mutlaka atıf yapılır ve
atıfların her birine, bir birini izleyen numaralar verilir.
· Tezde, kaynaktan aynen aktarılan bilgilerin tamamı verilebileceği gibi,
örneğin cümle, paragraf veya sayfalar halindeki bilgilerin sadece
belli kısımları da verilebilir. Bu durumda, cümlelerde belli kelimelerin, çeşitli
cümlelerin, paragraf ve sayfaların atlanarak verildiğini göstermek üzere,
atlanan yerler üç nokta ile belirtilir.
· Başka kaynaklardaki bilgilerin aynen aktarılması durumunda, kaynaklarda noktalama
işaretleri ve çeviri yanlışları dahil olmak üzere harf, cümle, tarih, yer vb. gibi
yanlışlıklar da tekrarlanır. Tezi yapan kişi, kaynak metindeki yanlışlıkları
düzelterek vermek isterse, o zaman doğru bilgi, yanlış bilgiden hemen sonra bir
parantez içinde gösterilir.
· Kaynaklardan aynen yapılan alıntılar, bir cümleyi aşmayacak uzunluktaysa, tez
metni içinde verilirler. Daha uzun alıntılarda, alıntının ilk ve son
satırları ile tez metni arasında 1.5 aralıklı boşluk bırakılarak, alıntı
ile metnin ayırt edilmesi sağlanır. Bu tür alıntılar için, tez metninde
kullanılan puntodan daha küçük punto kullanılır.
· Başka kaynaklara yapılan atıflar iki şekilde,
Ya aşağıda 4.1'den başlayarak ayrıntısı belirtilecek olan, referans dipnotu
şeklinde, ya da, metnin içinde olmak kaydıyla, aşağıdaki örneklerde gösterildiği
gibi, parantez içinde, baş harfi büyük olmak kaydıyla yazarın soyadı, virgül,
yayın tarihi, iki nokta üstüste, sayfa no'su şeklinde yapılmalıdır. Yayın tarihi
olmayan eserler için 'tarih yok' anlamında 't.y.' kısaltması kullanılır.
Örnek a) Homans soyadlı bir yazarın makalesine yapılan atıf;
(Homans, 1962: 175)
Örnek b) Sartori soyadlı bir yazarın, yayın tarihi belirsiz makalesine yapılan atıf;
(Sartori, t.y.: 25-30)
Örnek c) Bir makale veya kitabın bütününe yapılan atıf;
(Kaboğlu, 1993), (Bohannan, 1968)
4.1 Dipnotlar
4.1.1. Dipnotun Metindeki Yeri ve Numaralandırılması
Tez metninin sayfa altlarında,
gerekli görüldüğü ölçüde metin içinde yer verilmeyen alıntılar veya metnin
ilgili sayfasındaki herhangi bir bilgiyle ilgili kısa açıklama, karşılaştırma veya
yorumları ortaya koymak için de dipnotlar verilir.
Dipnotlar, her sayfada metnin en son satırının altında, tek satır aralık
bırakılarak sayfanın sol kısmından başlayan kısa bir çizgiyle, metinden
ayrılırlar. Sayfanın sol ve sağ kenar boşlukları arasındaki bu çizginin altında,
tek satır aralık bırakılır. Dipnotlar bu kısma, birbirini izleyen numaralara uygun
surette yerleştirilirler. Dipnotlara, ya tezin ilk bölümünden başlayarak diğer
bölümlerde de birbirini izleyen numaralar verilir, yada her bölümün ilk sayfasında
1'den başlayarak bölüm sonunda tamamlanacak numaralar verilir. Her yeni
bölüm için tekrar 1'den başlayan numaralama yapılır. MS Office/ Word yazılımında
dipnot seçenekleri otomatik olarak düzenlemeleri yapmaktadır.
Atıf vermek veya açıklamada bulunmak amacıyla verilenler dışında sadece bir kavramı aydınlatmak için verilen dipnotlar numara yerine *, ** şeklinde sembollerle de gösterilebilir.
4.1.2. Referans Dipnotları İle İlgili Kurallar
Referans dipnotlarında, ilgili kaynağa ilk kez referans veriliyorsa, bu referansta, eserle ilgili mevcut bibliyografik bilgilerin tümü, aşağıdaki sırayla yer alır:
Yazar adı ve soyadı, eser adı, yayına hazırlayan(veya editör), çeviren veya çizer adı ve soyadı, cilt, basım, baskı ve yayın bilgisi (cilt sayısı, basım sayısı, baskı sayısı, seri adı, yayın yeri, yayınevi, yayın tarihi), cilt numarası ve sayfa sayıları.
Eğer referans dipnotlarında, aynı kaynağa ikinci veya daha fazla atıfta bulunuluyorsa, yukarıdaki bilgiler kısaltılarak verilir. (Bakınız 4.1.3. ve Örnek 3)
Yazar Adı: Bir eserde yazar, kişi veya tüzel kişi(kurum, kuruluş gibi) özelliğini taşıyabilir. Dipnotta, yazar adları, kaynak kitabın iç kapağında verildiği şekilde tekrarlanır. Yani önce yazar adı,(varsa önce ilk, sonra ikinci adı), sonra yazarın soyadı belirtilir.
· İki veya üç yazarlı
eserlerde, her yazarın adı, eserin iç kapağında verilen sırayla ve aralarına
virgül konularak verilir.
· Üçten fazla yazarı olan eserler için, sadece ilk yazarın adı ve soyadı
verildikten sonra 've diğerleri' anlamına gelen 'v.d.' veya Latince et. al.
ibaresi kullanılır.
· Atıf yapılan eserin iç kapağında herhangi bir yazar adı verilmemişse ve eserin
yazar/ yazarları başka sayfa veya kaynaklardan da elde edilememişse, o zaman dipnot,
eser adıyla başlar. Ancak, eserin yazarları başka sayfa veya kaynaklardan doğru
olarak saptanmışsa, o zaman bu adlar, atıf yapılan eserin iç kapağı dışında bir
yerden elde edildiklerini göstermek üzere, parantez içine alınırlar.
· İç kapakta, yazarın takma veya müstear adı kullanılmışsa, bu ad dipnotta da
aynen verilir. Ancak, yazarın gerçek adı biliniyorsa veya saptanmışsa, takma addan
sonra bir parantez veya köşeli parantez içinde gösterilebilir.
Kitap adı: Kitap adı, atıf yapılan eserin iç kapağında olduğu şekilde verilir. Ancak, kitap adı, hem asıl ad, hem de tamamlayıcı ikinci ve/veya üçüncü adlardan oluşmuşsa, o zaman asıl ad ve tamamlayıcı ikinci ad arasına, iç kapakta olmasa bile iki nokta üst üste konur. Böylece, asıl ve tamamlayıcı adın birbirine karıştırılması önlenir.
Dipnotlarda kitap adları, koyu renk harflerle yazılır ve kitap adından hemen sonra virgül konur.
Süreli yayınların adları, kitap adları gibi koyu renk harflerle yazılır.
Yayına hazırlayan (veya editör), çeviren, resimleyen, çizen vb.'nin adları: Kitap, makale gibi eser adlarından sonra, eğer varsa, yukarıda belirtilen kişi/kişiler, 'yayına hazırlayan, editör, çeviren vb.' dendikten sonra, iki nokta üst üste konarak gösterilir. İstenirse, bu işlev adları, ' yay.haz., eds., çev., çiz., ' şeklinde kısaltılarak da verilebilirler.
Makale Adı: Makale yazarı/yazarlarının adından sonra virgül konur. Virgülden sonra makale adı, çift tırnak içinde verilir. Makale adından sonra yine virgül konur. Bunu kitap adı gibi yazılan süreli yayının adı izler.
Tez Adı: Yayınlanmamış tezlerin adları, makale adı gibi çift tırnak içinde verilir.
Ansiklopedi maddelerinin adları: Makale adı gibi verilir.
Elektronik kaynaklara ilişkin dipnotlarda ise,
· Eser, aynı zamanda daha önce
basılı halde yayınlanmışsa, o zaman, önce yazının yer aldığı ilk kaynağın
referans dipnotu, daha sonra da eserin yer aldığı elektronik kaynağın site adı
ile siteden yararlanılan tarih verilir.
· Eğer eser daha önce basılı
halde yayınlanmamışsa, varsa yazarın adı ve soyadıyla eser adı, sonra eserin yer
aldığı elektronik kaynağın site adı ve siteden yararlanılan tarih verilir.
Cilt, Basım, Baskı ve Yayım
Bilgisi: Dipnotlarda, yazar adı, eser adı, çeviren, çizen, hazırlayan kişilerin
adlarından sonra, cilt, basım, baskı ve yayın bilgileri, 4.1.2.'deki sıraya
uygun biçimde verilir.
Cilt bilgisi: Yukarıda
belirtilen cilt bilgisi, genel olarak atıf yapılan kitaplar için geçerlidir. Bir
kitap, sadece bir ciltten ibaretse, cilt bilgisi verilmez. Kitap birden fazla cilt halinde
yayımlanmışsa, bu durumda, kitabın kaç ciltten oluştuğu, örneğin 4 c. şeklinde
belirtilir. Cilt sayısından sonra virgül konur ve eğer varsa basım ve
baskı sayıları verilir.
Basım, baskı bilgisi: Atıfta
bulunulan eser ilk basım (edition) ise, dipnotta basım sayısı belirtilmez. Ancak
eserin, 2. veya daha sonraki basımlarından yararlanıldıysa, o zaman basım sayısı,
2. bs., 3. bs. şeklinde belirtilir.
Atıf yapılan eserin basım
sayısının yanı sıra, baskı (print, printing) sayısı da mevcutsa, bu sayı da,
basım bilgisinden sonra virgül konarak gösterilir. Örneğin, 3. bs., 12. bsk. gibi.
Yayım bilgisi: Bu bilgi, atıf
yapılan eserin yayım yeri, eseri yayımlayan kuruluş ve eserin yayım tarihinden
oluşur. (İstanbul: Remzi Kitabevi, 1999 gibi) Yayım yeri ile yayımcı kuruluş
arasına iki nokta üstüste işareti ( : ) konur.
Atıfta bulunulan eserde yayım
yeri yoksa, bu durum 'y.y.' (yayım yeri yok) kısaltmasıyla, yayımcı kuruluşun
adı yoksa, yine 'y.y.' (yayımcı yok) kısaltmasıyla ve yayım tarihi belirtilmemişse
't.y.' (tarih yok) kısaltmasıyla gösterilir.
Eserin iç kapağında yayım
tarihi belirtilmemişse, ancak iç kapağın arkasında copyright tarihi (©
sembolünden sonra verilen tarih) gösterilmişse, o zaman bu tarih, dipnotta yayım
tarihi olarak verilir.
Cilt ve Sayfa Numaraları:
Dipnotlarda, kitap, süreli yayın, ansiklopedi, tez gibi eserlerin hangi cildinden
alıntı yapıldığını göstermek için, ilgili cilt numarası büyük Romen
rakamıyla verilir. Bundan sonra virgül konur ve hemen ardından alıntı yapılan sayı,
virgül, yayım yılı, virgül, ilgili sayfa veya sayfaların numarası verilir.
(Örnek: C:IV, No:4, 1995, s.1 gibi)
Arşiv Belgelerine Yapılan
Atıflar: Bu tür atıflar için verilen dipnotlarda, belgenin mahiyetini bildiren
açıklama, belge tarihi, arşiv ve varsa dosya numaraları belirtilir.
Gazete Makaleleri veya
Haberlerine Yapılan Atıflar: Gazete makaleleri ve haberlerine yapılan
atıflarda, süreli yayın makaleleri için belirtilen kurallar uygulanır. Ancak, her iki
durumda da, makale veya haber başlığından sonra, ilgili gazetenin adı, günü, ayı,
yılı ve sayfası belirtilir.
Kutsal Kitaplara ve Klasik
Eserlere Yapılan Atıflar: Kuran ve benzeri kutsal kitaplara yapılan atıflarda,
kitap adları, koyu renkle yazılmaz.
Latin ve Eski Yunanca klasik
eserlere yapılan atıflarda, eser adları, koyu renkle yazılır. Ancak, bu eserlerin
cilt numaraları küçük Romen rakamlarıyla, bölümleri ve sayfa numaraları ise Arap
rakamlarıyla gösterilir.
Bu maddeye ait örnekler Örnek
3'de belirtilmiştir.
4.1.3. Dipnotlarla
İlgili Diğer Kurallar
Referans dipnotlarında, aynı
kaynağa ikinci veya daha fazla atıfta bulunulması gerektiğinde, bibliyografik
bilgiler, aşağıdaki sırayla ve kısaltılarak uygulanır:
Yazarın soyadı, virgül, eserin
uygun biçimde kısaltılmış adı, virgül, sayfa numarası.
Bu konuda aşağıdaki
listede verilen uluslararası ve Türkçe kısaltmalardan bir tanesi tercih edilmeli;
tercih edilen kısaltma yöntemi tezin bütününde uygulanmalıdır.
Bibliyografik Bilgiler |
Latince/ Uluslararası |
Türkçe |
Bakınız |
V. |
Bkz.: |
Karşılaştırınız |
Cf. |
Karş. |
Karşı görüş |
vs. |
k.g. |
Aynı eser/yer |
Ibid. |
a.e. |
Adı geçen eser |
op.cit |
a.g.e. |
Yazara ait son zikredilen yer |
loc.cit |
a.y. |
Eserin kendi içinde yukarıya atıf |
supra |
bkz.: yuk. |
Eserin kendi içinde aşağıya atıf |
infra |
bkz.: aş. |
Eserin bütününe atıf |
passim |
b.a. |
Basım yeri yok |
w.place |
y.y. |
Basım tarihi yok |
w.date |
t.y. |
Çok yazarlı eserlerde ilk yazardan sonrakiler |
et. al. |
v.d. |
Sayfa/sayfalar |
p. / pp. |
s. |
Editör/yayına hazırlayan |
Ed. by |
Ed. veya Haz. |
Çeviren |
Trans. by |
Çev. |
5. Bibliyografya /
Kaynakça:
Tez metninde Ek'ler kısmından
hemen önce veya sonra yer alması gereken bibliyografyada, atıf yapılan kaynaklarla
ilgili olarak dipnotlarda verilen tam bibliyografik kimlikler, bibliyografyada da aynen
yansıtılır. Ancak, bibliyografyada, kaynakların yazarlarının soyadı en başa
alınır. Soyadı ile ad arasına virgül konur. Addan sonra da nokta konur.
Bibliyografyada, yazar soyadı ve adından sonra yer alacak bilgilerin düzenlenişinde,
Örnek 4, 5 ve 6'da gösterilen yöntemlerden biri tercih edilebilir.
Bibliyografyada yer alan kitaplar
için, sayfa numarası belirtilmez.
Ancak, makalelerde, makalenin
hangi sayfalar arasında yer aldığı belirtilir.
Bibliyografya unsurları,
girişlerinin ilk harflerinden başlayan bir düzen içinde alfabetik olarak dizilir.
Metin içinde gösterilen
referanslar, bibliyografyada, ilk defa atıfta bulunulan eserler için yapıldığı gibi,
açık ve tam olarak verilir.
Örnek 3:
Kitaba atıf:
Giovanni Sartori, Demokrasi
Kuramı, Çev. Deniz Baykal, Ankara: Siyasi İlimler Türk Derneği Yayınları, t.y., s.
11.
Talcott Parsons, The Social
System, London: Routledge and Kegan Paul, 1964, pp. 3-23.
Bülent Tanör, Türkiye'nin
İnsan Hakları Sorunu, 3. bs., İstanbul: BDS, t.y., s. 43.
Bülent Tanör, Osmanlı-Türk
Anayasal Gelişmeleri, İstanbul: Der, 1992, s. 25.
Aynı esere izleyen şekilde
ikinci kez referans:
Ibid. veya
A.g.e.
Aynı esere, fakat farklı
sayfasına referans:
Ibid., s. 40. veya
A.g.e., s. 40.
Araya başka referanslar
girildiğinde, Sartori'nin kitabına yeniden referans:
Sartori, Demokrasi Kuramı..., s. 22. veya
Sartori, op. cit., s.22. ya da,
Sartori, a.g.e., s.22.
Edite edilmiş kitapta makaleye
referans:
George C. Homans, "Social
Behavior as Exchange", Small Groups, Ed. by. A. Paul Hare, Edgar R. Bogotta, Robert
F. Bales, New York: Alfred A. Knopf, 1962, p. 175.
Aynı esere izleyen referans:
Ibid., p. 170. veya
A.g.e., s. 170.
Süreli yayında makaleye atıf:
Ernst E. Hirsch, "İktidar
ve Hukuk," Çev. Hayrettin Ökçesiz, Hukuk Araştırmaları, C.II, No:3,
Eylül-Aralık 1987, s. 44.
İbrahim Ö. Kaboğlu,
"Düşünce Özgürlüğü: Avrupa Ölçütleri ve Türkiye," İnsan Hakları
Yıllığı, C.XV, 1993, s. 50.
Yukarıda Homans'ın makalesinin
aynı sayfasına tekrar atıf:
Homans, loc. cit.
veya
Homans, a.g.y.
Ansiklopediye atıf:
Paul Bohannan, "Law and
Legal Institutions," International Encyclopedia of Social Sciences, Vol.IX, Ed. by.,
David L. Shils, w. Place, McMillan and Free Press, 1968, pp. 73-77.
Klasik eserlere atıf:
Aristoteles, Nikomakhos'a Etik i,
10, s. 22-23.
Kutsal kitaplara atıf:
Kur'an i. 10.
Old Testament iii. 5.
Elektronik kaynağa atıf:
John N.Berry, "Educate
Library Leaders," Library Journal, February 15, 1998,
http//www.epnet.com/ehost, 3 Nisan 2000. veya
Bill Crowley-Bill Brace, "A
Choice of Futures: Is It Libraries Versus Information?", http//www.epnet.com/ehost,
30 Mart 2000.
Örnek 4:
Bibliyografya / Kaynakça
Berry, John N. "Educate Library Leaders," Library Journal, February 15, 1998, http//www.epnet.com/ehost, 3 Nisan 2000.
Bohannan, Paul. "Law and Legal Institutions," International Encyclopedia of Social Sciences, Vol.IX, Ed. by., David L. Shils, w. Place, McMillan and Free Press, © 1968, pp.73-77.
Crowley, Bill, Bill Brace. "A Choice of Futures: Is It Libraries Versus Information?", http//www.epnet.com/ehost, 30 Mart 2000.
Hirsch, Ernst, E. "İktidar ve Hukuk," Çev. Hayrettin Ökçesiz, Hukuk Araştırmaları, C.II, No:3, Eylül-Aralık 1987, s.40-49.
Homans, George C. "Social Behavior as Exchange," Small Groups, Ed. by. A. Paul Hare, Edgar R. Bogotta, Robert F. Bales, New York: Alfred A. Knopf, 1962, pp.170-183.
Kaboğlu, İbrahim Ö. "Düşünce Özgürlüğü: Avrupa Ölçütleri ve Türkiye," İnsan Hakları Yıllığı, C.XV, 1993, ss. 45-53.
Parsons, Talcott. The Social System, London: Routledge and Kegan Paul, 1964.
Sartori, Giovanni. Demokrasi Kuramı, Çev. Deniz Baykal, Ankara: Siyasi İlimler Türk Derneği Yayınları, t.y.
Tanör, Bülent. Osmanlı-Türk Anayasal Gelişmeleri, İstanbul: Der, 1992.
Tanör, Bülent. Türkiye'nin
İnsan Hakları Sorunu, 3. bs., İstanbul: BDS, t.y.
Örnek 5:
Bibliyografya / Kaynakça
Berry, John N. "Educate Library Leaders," Library Journal, February 15, 1998, http//www.epnet.com/ehost, 3 Nisan 2000.
Bohannan, Paul. "Law and Legal Institutions," International Encyclopedia of Social Sciences, Vol.IX, Ed. by., David L. Shils, w. Place, McMillan and Free Press, © 1968, pp. 73-77.
Crowley, Bill, Bill Brace. "A Choice of Futures: Is It Libraries Versus Information?", http//www.epnet.com/ehost, 30 Mart 2000.
Hirsch, Ernst, E. "İktidar ve Hukuk," Çev. Hayrettin Ökçesiz, Hukuk Araştırmaları, C.II, No:3, Eylül-Aralık 1987, ss. 40-49.
Homans, George C. "Social Behavior as Exchange," Small Groups, Ed. by. A. Paul Hare, Edgar R. Bogotta, Robert F. Bales, New York: Alfred A. Knopf, 1962, pp. 170-183.
Kaboğlu, İbrahim Ö. "Düşünce Özgürlüğü: Avrupa Ölçütleri ve Türkiye," İnsan Hakları Yıllığı, C.XV, 1993, ss. 45-53.
Parsons, Talcott. The Social System, London: Routledge and Kegan Paul, 1964.
Sartori, Giovanni. Demokrasi Kuramı, Çev. Deniz Baykal, Ankara: Siyasi İlimler Türk Derneği Yayınları, t.y.
Tanör, Bülent. Osmanlı-Türk Anayasal Gelişmeleri, İstanbul: Der, 1992.
Tanör, Bülent. Türkiye'nin İnsan Hakları Sorunu, 3. bs., İstanbul: BDS, t.y.
Örnek 6:
Bibliyografya / Kaynakça
BRANIGAN, K. (1968). "Silver and Lead in Prepalatial Crete", American Journal of Archaelogy, 72/3, pp. 219-227.
GOLDMAN, H. (1956). Excavations at Gözlü Kule, Tarsus II, Princeton: Princeton University Press.
ÖZGÜÇ, T. (1980). "Çorum Çevresinde Bulunan Eski Tunç Çağı Eserleri", Belleten 44, Sayı 227/2, ss. 459-461.
(1986). "New Observations on the Relationship of Kültepe with Southeast Anatolia and North Syria during the Third Millenium B.C.", Ancient Anatolia. Aspects of Change and Cultural Development. Essays in Honor of Machteld J. Mellink, eds J.V. Canby et.al, Wisconsin: The University of Wisconsin Press, pp. 31-45.
SPANOS, P.Z., E. STROMMENGER.
(1993). "Zu den Biziehungen zwischen Nordwestanatolien und Nordsyrien im
III.Jahrtausend von Christus", Aspects of Art and Iconography: Anatolia and Its
Neighbours, Studies in Honor of Nimet Özgüç, Ankara: TTK Basımevi,
pp.373-386.